بازیابگر برابرنهاده عبارت انگلیسی "Finding aid" است. این اصطلاح دلالت بر ابزار بازیابی، ابزار جستجو، ابزار کشف، و ابزار یافتن دارد. به دیگر سخن، بازیابگر عبارت است از راهنما، سیاهه، نمایه، نشانگر، فهرست و غیره برای بازیابی مطالب مندرج در اسناد و منابع آرشیوی دست اول که درباره محتوای هر فقره سند، توصیف دقیقی ارائه می‏نماید.

بازیابگر یک ابزار توصیفی منتشر شده یا منتشر نشده به صورت کاغذی یا الکترونیکی است که به منظور کنترل فیزیکی یا محتوایی و فکری اسناد یا رکوردهای آرشیوی تهیه و تدوین می‏شود (بلاردو و بلاردو، ۱۹۹۲).

منبع

Bellardo, L.J., & Bellardo, L.L. (1992). A Glossary for Archivists, Manuscript Curators, and Records Managers. Chicago, Il.: Society of American Archivists

 مدخل ویکی‏پدیای آن هم ساخته شد:

بازیابگر

پروتکل جدید برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی که تقاضای هدایت و مشورت در مورد موضوع پایان نامه خود دارند: در یک فایل وورد (عنوان پژوهش، مقدمه، بیان مساله، و روش پژوهش به صورت مختصر) بنویسید، بعد از ملاحظه نظرم را می گویم.  دانشجوی عزیز بایستی آنچه که در مورد یک موضوع در ذهن دارید را بیرون بریزید و در فایل بیاورید تا بتوان فهمید که چه چیزی در ذهن شماست. مساله پژوهش و فایده آن چیست؟ آیا روش انجام آن عملی است یا خیر؟ و در نهایت، این پرسش را مطرح خواهم کرد که چی بشود و به چه نتیجه ای می خواهید برسد (So what). هدف موفقیت شماست

روش پژوهش یا روش‏شناسی پژوهش

Analysis of Work-to-Work Bibliographic Relationships through FRBR: A Canadian Perspective

Clement Arsenault & Alireza Noruzi

Abstract

The purpose of this study is to investigate the characteristics of Canadian publications by analyzing their bibliographic relationships based on the Functional Requirements for Bibliographic Records (FRBR) model. The study indicates frequencies of occurrence of work-to-work bibliographic relationships for manifestations published in 2009 and cataloged in the AMICUS online catalog. The results show that approximately 4.4% of the 2009 bibliographic records in the AMICUS catalog exhibit a work-to-work bibliographic relationship.  

Bibliographic information

Arsenault, Clément & Noruzi, Alireza (2012). Analysis of Work-to-Work Bibliographic Relationships through FRBR: A Canadian Perspective. Cataloging & Classification Quarterly, Volume 50. DOI:10.1080/01639374.2012.679580. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01639374.2012.679580

علم محصول کنجکاوی، تفکر، تعقل، خرد و تجربه فردی و گروهی است و تمام ملت‏های جهان در تولید آن نقش دارند. علم را از بُعد تولید می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:

الف. تولید علمی فردی

فرایندی است که پدیدآورنده، از ایده اولیه تا ارائه محصول فکری خود به جامعه، کلیه فعالیت‌های علمی را به طور مستقل و به صورت انفرادی طی می‌کند.

ب. تولید علمی گروهی

فرایندی است که یک گروه، مرکب از چند پدیدآورنده طی می‌کند تا یک اثر فکری به صورت گروهی تولید شود و به ثمر برسد. در این فرایند هر یک از اعضای گروه در تولید آن اثر انجام وظیفه می‌کنند.

تولید علمی گروهی به معنای همکاری افراد مناسب، در زمان مناسب، برای انجام کار علمی مناسب است که موجب افزایش نوآوری، خلاقیت، پیشرفت و ترقی گروه می‌شود. این امر مستلزم ارتباط مداوم، متقابل و نزدیک بین اعضای گروه است (نوروزی و ولایتی، 1388، ص.16).

«نهضت همکاری علمی» جایگاه ویژه‌ای در فرایند توسعه علمی کشور دارد. توسعه علمی و کسب دستاوردهای پژوهشی بزرگ به تعاون، مشارکت و همکاری همه پژوهشگران و دانشمندان نیازمند است. بدین سبب، مشارکت و همکاری یکی از سازوکارهای توسعه علمی به‌شمار می‌رود و نقش کلیدی در همه حوزه‏های علمی دارد و موجبات شکوفایی و بالندگی کشور را فراهم می‌نماید. بهره‌گیری از شیوه همکاری علمی، رضایت نهایی مردم و خیر و صلاح کشور را به همراه دارد. امید و آرزوی ما این است که نویسندگان و پژوهشگران هم‌فکر و هم‌آرمان بتوانند در تحقق بخشیدن به توسعه علمی پایدار کشور موفق باشند.

لودل (2002) با توجه به اظهارنظرهای پژوهشگران مختلف، در نهایت همکاری پژوهشی را «نظامی شامل فعالیت‌های پژوهشی که توسط چند پژوهشگر با استفاده از یک روش کارآمد و هماهنگ در جهت رسیدن به اهداف پژوهشی منطبق با اهداف پژوهشی یا علاقه این افراد انجام می‌شود» تعریف می‌کند. وی نتایج حاصل از این تعریف را این‌گونه بر می‌شمارد:

الف. هدف پژوهشی مشترک، الزاماً پیش‌فرضی برای همکاری نیست. یک پژوهشگر ممکن است با توجه به علاقه شخصی خود دست به همکاری بزند. یعنی ممکن است فقط تمایلی شخصی برای کمک به پژوهشگری دیگر منجر به همکاری پژوهشی شود؛

ب. همکاری‌ها با توجه به فعالیت‌ها تعریف می‌شوند و نه افراد همکار آن؛ به این ترتیب می‌توان تصمیم گرفت که آیا حامیان مالی، دستیاران فنی، و دیگر افرادی که در انجام یک پژوهش کمک کرده‌اند، شامل همکاران می‌شوند یا نه. با توجه به تعریف کلی ارائه شده، افرادی جزو همکاران پژوهشی به حساب می‌آیند که فعالیت پژوهشی را اداره کنند، یعنی فعالیتی که هدف از آن خلق دانش نوین است؛ و

پ. مفهوم همکاری تنها زمانی باید به‌کار برده شود که فعالیت پژوهشی، تعاملات فردی را دربرگیرد. از این‌رو، ارتباطات رسمی یا استناد به پژوهشگران دیگر از این دسته به حساب نمی‌آید. اما چون برای انجام هر پژوهش از کارهای پیشین پژوهشگران استفاده می‌شود، هر پژوهش علمی در ابعادی که دارد می‌تواند نوعی از همکاری تلقی شود. حال آن‌که تولید دانش جمعی بر اساس ارتباطات رسمی متفاوت از همکاری انجام شده در قالب یک فعالیت اجتماعی است (لودل، 2002، نقل در حریرچی، 1384).

 همکاری بین‌المللی در علم واقعیتی است که در گذشته و حال در سطح جهان مطرح بوده و هست، چرا که همواره فرض بر این بوده است که علم می‌تواند به سلامت و رفاه ساکنان کره زمین کمک کند. همکاری بین‌المللی به درک مسؤولیت‌های عمومی همه انسان‌ها و تبادل اطلاعات در زمینه حل گره‌گاه‌های مختلف کمک می‌کند.

منشا و بنیان همکاری علمی را باید با مطالعه تاریخ گذشته آغاز کرد. همکاری علمی ویژگی مهم ساختار پژوهش علمی معاصر است، البته کار گروهی علمی از قرن بیستم نمود پیدا نکرده و در واقع همکاری علمی مفهومی تازه نیست، بلکه واکنشی در برابر پدیده «حرفه‌ای شدن» علم است. حرفه‌ای شدن، فرایندی است که گروهی از پژوهشگران را با مجموعه‌ای از گرایش‌ها -گرایش‌هایی را که هم فراگیر و هم منحصر به فرد هستند- سازمان می‌دهد، به این معنی که حرفه‌ای شدن، قواعد، حقوق، و راه و رسم دسترسی به یک گروه را در برمی‌گیرد؛ چه به این صورت که اعضای یک گروه را گرد هم آورد و یا این‌که آن‌ها را از سایر افراد در جامعه بزرگ‌تری جدا سازد (رحیمی و فتاحی، 1386).

همکاری‌های علمی‌پژوهشی ریشه در قرن هفدهم میلادی و مکاتبه‌های علمی میان دانشمندان در کشورهای انگلستان، فرانسه، و آلمان دارد. اما اوج همکاری‌های علمی را باید پس از جنگ جهانی دوم جستجو کرد. پس از جنگ جهانی دوم و به دنبال آن آغاز جنگ سرد، توجه کشورهای جهان به علم و فناوری دوچندان شد، چنان‏که پیشرفت در علم و فناوری از پیچیدگی‌های خاص خود برخوردار گشت. امور پژوهشی نیازمند بودجه‌های کلان، منابع انسانی متخصص در حد وسیع و در رشته‌های گوناگون، تجهیزات و وسایل پیچیده شد که در بسیاری از موارد تامین آن‌ها از عهده یک کشور خارج بود. این موضوع سبب شد تا کشورها به همکاری در زمینه‌های علوم و فناوری روی آورند و سازمان‌ها و مراکز علمی‌پژوهشی منطقه‌ای و بین‌المللی تاسیس شوند، برای مثال، می‌توان از فرهنگستان علوم جهان سوم و یا سازمان پژوهش‌های هسته‌ای اروپا (سِرن) را نام برد  (نوروزی و ولایتی، 1388،  ص.108).

همکاری‌های علمی دارای مزایای زیادی هستند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

o     بالا بردن میزان همکاری‌های علمی-اقتصادی؛

o     کاهش هزینه‌های پژوهشی؛

o  ارتباط علمی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی بین کشورها و تقلیل تنش‌ها، و کمک به ایجاد صلح و آرامش در منطقه؛

o     کاهش تعارضات و چالش‌ها بین کشورها؛

o     مبادله دانشجو، و اعضای هیات علمی بین کشورها؛

o    افزایش تفاهم متقابل در طرفین همکار و کاهش فاصله بین آن‌ها و در نتیجه افزایش همکاری میان اعضا؛

o     افزایش ضریب تاثیر مقاله‌های تالیفی مشترک؛

o     بالا بردن میزان همکاری‌های منطقه‌ای؛

o     بهبود کیفیت کارها و تولیدات علمی؛

o     افزایش میزان بهره‌وری علمی؛

o     افزایش بازده و کارایی اعضای گروه؛

o     افزایش تعهد کاری پژوهشگران؛

o     شکوفایی استعدادهای درخشان و ایده‌های نو، و پویایی گروه پژوهشی؛

o     تقویت انگیزش و دلبستگی پژوهشگران به گروه؛

o     شکستن فرهنگ سکوت و انزوا؛

o     کاهش تعارض و برخوردها میان پژوهشگران؛

o     تقویت روح ابتکار و حسن مسؤولیت در همکاران؛

o     تقویت تفکر سیستمی پژوهشگران؛

o     ایجاد امکان استفاده از تجارب عملی، اندیشه‌ها و نظرهای همدیگر؛

o    ایجاد زمینه مناسب برای پذیرش تغییرات و تحولات مناسب در کمیت و کیفیت کارهای علمی؛

o     افزایش رضایت‌مندی کاربران نهایی محصولات و تولیدات فکری؛

o افزایش انعطاف‌پذیری و انطباق‌پذیری در نگرش‌ها و ظرفیت انجام کار پژوهشگران؛

o     استفاده بهینه از امکانات و فناوری‌های موجود؛

o     افزایش مهارت‌ها و دانش پژوهشگران و هم‌افزایی؛ و

o    فراهم کردن زمینه‌های تحول، ایده‌پردازی و نوآوری گروهی (نوروزی و ولایتی، 1388، ص. 84-85).

منابع

حریرچی، گویا (1384). بررسی عوامل همکاری نویسندگان ایرانی در تدوین مقالات مشترک آی. اس. آی با نویسندگان خارجی در حوزه علوم تجربی در سال 2003 میلادی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی، دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تهران.

رحیمی، ماریه، و فتاحی، رحمت‌الله (1386). همكاری علمی و تولید اطلاعات: نگاهی به مفاهیم و الگوهای رایج در تولید علمی مشترك. فصلنامه كتاب، دوره71، شماره2، ص. 238-245 .

نوروزی، علیرضا، و ولایتی، خالید (1388). همکاری علمی‏پژوهشی: جامعه‌شناسی همکاری علمی. تهران: چاپار.

مدخل ویکی‏پدیا نیز برای آن ساخته شد: 

تا همین اواخر اصطلاح مشاوره، اصطلاحی بود که بسیار کم در حوزه علم اطلاعات و اطلاع‏رسانی به‏کار می‏رفت؛ اما در سال‏های اخیر، مشاوره موقعیت خاصی در برنامه‏های این رشته پیدا کرده و امروزه مشاوره به صورت واژه‏ای بنیادی در این رشته درآمده است.

از دهه 1990 میلادی به بعد، حضور گسترده اینترنت و وب در موفقیت و پیشرفت سازمان‏ها و شرکت‏ها، نیاز به حضور فعال در محیط رقابتی اینترنت، و لزوم دسترسی به اطلاعات مناسب و اشاعه اطلاعات مناسب، زمینه ارائه نوع دیگری از خدمات مشاوره‏ای را فراهم کرده است که در این‏جا '''مشاوره اطلاعاتی''' نامیده شده است. تعاریف متعددی می‏توان برای مشاوره اطلاعاتی ارائه کرد: مشاوره اطلاعاتی یعنی مشورت کردن، و طرح مسائل و مشکلات نزد کسی که اطلاعات، دانش و علم او در یک یا چند حوزه بالاست.

مشاوره اطلاعاتی یعنی پیوند عقل‏های سلیم با عقل خود و تشریک در عقل عقلاء و بهره جستن از فکر و اندیشه دیگران به منظور دستیابی به توانمندی‏ها و دیدگاه‏های آنان و استفاده از استعداد و توانمندی عقلی و فکری دیگران برای حل مسائل و مشکلات.

مشاوره اطلاعاتی یعنی مشارکت دادن در جستن اطلاعات، توانایی‏ها و تجارب در مورد یا موارد خاص و کمک کردن به مراجع (فرد، سازمان یا شرکت) تا بتواند مشکلات خود را حل کند و در راه رسیدن به هدف‏هایش موفق باشد. بنابراین، مشاور اطلاعاتی کسی است که آموزش دیده و با مشکلات، نگرانی‏ها، تضادها، اضطراب و مسائل تصمیم‏گیری افراد آشناست و اصول، روش‏ها و فنون را می‏داند و می‏تواند برای حل مشکلات به افراد کمک کند.

مشاوره اطلاعاتی فرایندی است که در آن فردی متخصص نقش دائمی یا موقت مشاور را بپذیرد، وقت و توجه خود را صرف مراجع (فرد، سازمان یا شرکت) کند و به این طریق به مراجع فرصتی دهد تا در جهت جست‏وجو و کشف راه‏حل‏های مناسب به صورتی مدبرانه‏تر بکوشد. در واقع، مشاور فضایی ایمن و آسوده برای تحقق این امر ایجاد می‏کند. مشاور اطلاعاتی متعهد، تلاش می‏کند تا به مراجع کمک کند که به آن دسته از هدف‏ها، اعمال و فعالیت‏هایی بپردازد که بتواند به حل مشکلات و مسائل او منجر شوند. مشاوره اطلاعاتی یکی از تخصص‏ها و حرفه‏های یاوری است که کار آن کمک به مراجع برای تصمیم‏گیری بهتر است. به بیان دیگر، مشاوره اطلاعاتی فرایندی مبتنی بر یک رابطه یاورانه تخصصی است که طی آن مشاور کارآمد با استفاده از دانش و مهارت‏های ویژه خود امکان رشد، حل مشکل، و تغییر مراجع یا مراجعان خود را فراهم می‏کند(نوروزی و ولایتی، 1388، ص.40-41).

هدف آنی مشاوره اطلاعاتی، هدایت و کمک کردن به سازمان یا شرکت در حل مشکلات سازمانی و اقتصادی است و باعث جلوگیری از اتلاف سرمایه مادی و معنوی سازمان یا شرکت در راهی ناشناخته می‌شود. در هدایت و راهنمایی یک سازمان یا فرد، مشاور اطلاعاتی با توجه به اوضاع و احوال سازمان، جامعه، ویژگی‏های سازمان، به کمک و یاری آن می‏پردازد. در واقع، این مرحله پیشگیری و علاج واقعه پیش از وقوع است و با آشنا کردن مدیر سازمان نسبت به فرصت‏ها و موقعیت‏های مناسب، موارد موفقیت یا عدم موفقیت را برایش روشن می‏سازند و باعث جلوگیری از اتلاف زمان، انرژی و سرمایه مادی و معنوی سازمان یا شرکت می‏شود. هدف غایی و نهایی مشاوره اطلاعاتی آن است که مدیر سازمان یا شرکت بتواند با بینش صحیح به حل مسائل و مشکلات سازمان بپردازد و در مراحل مختلفِ حیات سازمان و پیشامدهای آن، تصمیم‏های عاقلانه و هوشیارانه‏ای بگیرد، هدف‏های با ارزشی برای سازمان انتخاب کند و در راه رسیدن به آن‏ها استقامت نشان دهد. در واقع، هدف غایی مشاوره اطلاعاتی، خودرهبری است. مشاوره آنی و نزدیک شرط لازم و مکمل مشاوره غایی و خودرهبری است. به این ترتیب هدف از مشاوره اطلاعاتی در کوتاه‏مدت کمک به مراجعان در استفاده بهینه از منابع مادی، معنوی و موفقیت در شغل و حرفه خود است؛ اما هدف نهایی مشاوره اطلاعاتی، کمک به مراجعان است تا در بلندمدت بتوانند به‏درستی تصمیم‏گیری نمایند و مدیریت رفتار حرفه‏ای خود را به عهده بگیرند. به عبارتی، هدف نهایی، ارتقای سطح مدیریت رفتاری و حرفه‏ای مراجعان است (نوروزی و ولایتی، 1388، ص.49-50).

 منبع

نوروزی، علیرضا، و ولایتی، خالید (1388). مشاوره اطلاعاتی: اصول، روش‏ها و فنون. تهران: چاپار.

مدخل ویکی‏پدیا نیز برای آن ساخته شد:

• مشاوره اطلاعاتی

شواهد دیجیتالی یا شواهد الکترونیکی هرگونه اطلاعات ذخیره شده یا منتقل شده به صورت دیجیتالی و الکترونیکی است که می‏تواند توسط شاکی یا یک حزب خاص به عنوان شاهد، سند و مدرکی دال بر اثبات جرم علیه فرد یا حزب دیگری در دادگاه استفاده شود. قاضی دادگاه پیش از پذیرش شواهد دیجیتالی به عنوان سند و مدرک اثبات جرم، صحت و درستی آن را تعیین می‏کند که مطمئن شود که سند اصل است.

استفاده از شواهد دیجیتالی در چند دهه گذشته به شدت افزایش یافته است؛ زیرا دادگاه‏ها اجازه می‏دهند که موارد زیر با دقت کنترل و به عنوان شواهد دیجیتالی استفاده شوند: رایانامه (پست الکترونیکی)، سابقه مرورگر اینترنت، محتویات حافظه رایانه شخصی، حافظه پشتیبان‏گیری رایانه، فیلم‏ها و عکس‏های دیجیتالی، اسناد واژه‏پرداز فرد، سابقه پیام‏های کوتاه (اس.ام.اس.)، سابقه فایل‏هایی که با حساب شخصی ذخیره شده‏اند، سابقه استفاده از پایگاه‏های داده، سامانه موقعیت‏یاب جهانی (جی.پی.اس.)، تراکنش‏های خودپرداز بانک‏ها، سیاهه‏های مربوط به معاملات شخصی، و غیره. مدخل ویکی‏پدیای آن را هم ساختم: 

• شواهد دیجیتالی

Il faut "savoir" "se vendre".

فرانسوی‏ها ضرب‏المثلی دارند که جالب است: «باید بدانید که چگونه محصول خود را به فروش برسانید». منظور این است که شما باید بدانید که چگونه دانش و تجربه خود را به دیگران عرضه کنید که بتوانید نظر آنان را جلب کنید تا آنان برای شما ارزش قائل شوند و قبول کنند که شغل و حرفه یا سمتی را به شما واگذار نمایند. گاهی فکر می‏کنم که کتابداران و اطلاع‏رسانان نتوانسته‏اند دانش و تجربه خود را آن‏طور که باید در جامعه به فروش برسانند و عرضه کنند. آن‏ها فکر می‏کنند که بایستی منتظر ماند تا دولت و سازمان‏ها و جامعه برای کتابداران و اطلاع‏رسانان کاری انجام دهد. این تفکر در دانشجویان ما هم وجود دارد؛ فکر می‏کنند که باید یک سازمانی اعلام نیاز کند تا آن‏ها برای کار و شغل اقدام کنند. در حالی که در جوامع غربی خیلی‏ها به سازمان‏های مختلف سر می‏زنند و رزومه کاری مکتوب خود را همراه با نامه‏ای (انگیزه نامه‏ای که نشان دهد به چه دلایلی دوست دارید به آن سازمان خدمت کنید) تقدیم می‏کنند و اعلام همکاری با آن سازمان را مطرح می‏کنند و در خیلی از موارد موفق می شوند که برای خود کار و حرفه‏ای دست و پا کنند. پس: یاد بگیرید که چگونه محصول خود (دانش، تجربه، پروژه علمی، و ...) را به فروش برسانید.

چکیده

این مقاله به معرفی استاندارد ابرداده‏ای «داروین‏کور» می‏پردازد که بیش‏ترین کاربرد آن در طراحی پایگاه‏های اطلاعاتی در حوزه زیست‏شناسی، جغرافیای زیست‏محیطی و تاریخ طبیعی است و برای ذخیره، تبادل و اشاعه  اطلاعات در زمینه گونه‏های زیستی در این حوزه‏ها بسیار سودمند است. به بیان ساده‏تر، داروین‏کور مجموعه‏ای از استانداردهای ابرداده‏ای است که برای استانداردسازی اطلاعات زیست‌شناختی به کار گرفته می‏شود و به تولیدکنندگان اطلاعات و طراحان پایگاه‏‏های اطلاعاتی اجازه می‏دهد که اطلاعات زیست‏شناختی را در فرمت و قالبی منتشر و ارائه نمایند که قابل درک برای همه باشد. 

کلیدواژه‏ها: استاندارد ابرداده‏ای، داروین‏کور، زیست‏شناسی، گونه‏های زیستی، سازمان‏دهی دانش، فهرست‏نویسی

مشخصات کتابشناختی: نوروزی، علیرضا، و عبدخدا، محمدهیوا (1391). استاندارد ابرداده‏ای داروین‏کور. مجله مشاوره اطلاعاتی، سال دوم شماره اول، ص. 1-25.

در حوزه سیاست‏گذاری علم، به ویژه دولتمردان و سیاست‏گذاران کلان علمی و پژوهشی، پژوهش‏ها را به دو دسته تقسیم می‏کنند:

پژوهش پایه (Basic research)

پژوهش پایه به پژوهش خالص یا پژوهش بنیادی نیز معروف است. بیش‏تر پژوهش‏های پایه، تئوری و نظری هستند و خروجی نهایی آن‏ها اغلب در قالب گزارش، مقاله و کتاب نمود پیدا می‏کنند.

پژوهش کاربردی (Applied research)

پژوهش کاربردی به پژوهشی گفته می‏شود که برای نتایج و یافته‏های آن «کاربردی عملی» در نظر گرفته شده باشد. پژوهش‏های کاربردی بیش‏تر در قالب تولید اختراع --پروانه ثبت اختراع-- و تولید ابزارها و  فناوری‏های پیشرفته در حوزه‏های مختلف --شیمی، فیزیک، هوافضا، پزشکی و ...-- نمود می‏یابد.

دسته‏بندی علوم و روش‏های علمی (روش پژوهش) به دو دسته محض و کاربردی نیز تا حدودی از این تفکر سرچشمه می‏گیرد.

دولت بایستی بیش‏تر روی کدام یک از دو دسته از پژوهش پایه یا پژوهش کاربردی سرمایه‏گذاری کند؟ تولیدات علمی کشور ما بیش‏تر در قالب مقاله علمی ارائه می‏گردند؛ و کم‏تر منجر به تولید اختراع و فناوری می‏شوند. بنابراین، لازم است که دولت روی تولید فناوری سرمایه‏گذاری اساسی کند که ایران در تولید فناوری‏هایی که همواره نیاز دارد خودکفا باشد (برای نمونه، فناوری‏های پزشکی). دیروز گزارشی می‏خواندم که یک دستگاه جراحی مغز موسوم به چاقوی گاما (Gamma Knife) که در ایران هم مرکز خرید دارند به قیمت چندین میلیون یورو در بازار اروپا به فروش می‏رسد و کم‏تر بیمارستانی حتی در اروپا و آمریکا می‏تواند آن را خریداری نماید. لذا دولت بایستی روی تولید فناوری‏های نوین سرمایه‏گذاری کند.

علیرضا نوروزی، علی منصوری، سیدمهدی حسینی

چکیده

فناوری‏های اطلاعاتی و ارتباطی مانند اینترنت و وب، از یک سو، روش‏ها و نظام‏های سازماندهی اطلاعات مطرح شده در حوزه کتابداری و اطلاع‏رسانی را دستخوش تغییر و چالش کرده‏اند و از سوی دیگر باعث ظهور نظام‏های رده‏بندی نوینی گشته‏اند. یکی از نظام‏های رده‏بندی نوین که توسط کاربران (مردم) اینترنت به کار گرفته می‏شود، نظام رده‏بندی مردمی است. رده‏بندی مردمی تنظیم منابع وب بر اساس درجه شباهت موضوعی آنها از نگاه مردم (کاربران) است. این مقاله ضمن معرفی رده‏بندی مردمی، آن را با نظام‏های رده‏بندی کتابخانه‏ای مقایسه کرده، مزایا و ایرادهای استفاده از آن را در سازماندهی منابع اطلاعاتی و اشتراک دانش در محیط وب بر می‏شمارد.

کلیدواژه‏ها: رده‏بندی مردمی، برچسب‏گذاری مردمی، فهرست‏نویسی منابع اینترنتی، فوکسونومی، سازماندهی وب

مشخصات کتابشناختی: نوروزی، علیرضا، منصوری، علی و حسینی، مهدی (1386). رده‏بندی مردمی (فوکسونومی): سازماندهی دانش بر اساس خرد جمعی. اطلاع‏شناسی، سال پنجم، شماره 1و2 (پیاپی 17 و 18)، ص. 151-166. 

Alireza Noruzi and Mohammadhiwa Abdekhoda

Abstract

Patents are used as an indicator to assess the growth of science and technology in a given country or area. They are being examined to determine research potentials of research centers, universities, and inventors. The aim of this study is to map the past and current trends in patenting activities with a view to better understanding and tracking the changing nature of science and technology in Iran. The patenting activity in the Iran was investigated for the period 1976–2011, based on the USPTO, WIPO, and EPO (Esp@cenet). We analyzed the affiliation of inventers and collected patents which have at least an Iranian inventor. The collected data were analyzed applying Microsoft Excel. Analytical results demonstrate that between 1976 and 2011, 212 patents have been registered by Iranian inventors in the three above-mentioned databases. The average number of Iranian patents registered per year has increased significantly from 25 in 1976–1980 period to 119 in 2006–2011. It was noted that the highest number of registered patents (27 %) were in “chemistry, metallurgy” area of International Patent Classification (IPC), followed by “human necessities” (18 %), “electricity” (17 %), and “performing operations; transporting” (15 %). Overall, it can be concluded that patent-activities are highly country-specific, the results indicate that Iran is focused on “chemistry, metallurgy” technology.

Keywords:  Patents – International patent offices – Patent database – Iranian inventors – Scientometrics – Patent trends – Patent analysis – Content analysis – Topic map analysis – Iran

Source: Noruzi, Alireza, & Abdekhoda, Mohammadhiwa (2012). Mapping Iranian patents based on International Patent Classification (IPC), from 1976 to 2011. Scientometrics, DOI 10.1007/s11192-012-0743-4.

راهنمای کتاب‏های دسترسی آزاد (DOAB:  Directory of Open Access Books) امکان جستجو، بازیابی و دسترسی به کتاب‏های دسترسی آزاد به زبان‏های مختلف را فراهم می‏نماید. تا این لحظه بیش از هفتصد و پنجاه کتاب دسترسی آزاد علمی موجود در جهان را دربرمی گیرد و در حوزه کتابداری هم چند کتابی را دربردارد. انشالله در آینده نزدیک شاهد نشر کتاب‏های علمی به صورت دسترسی آزاد در ایران باشیم.

برخی از موتورهای جستجو مانند آلتاویستا که پیش‏تر در خدمت تحلیل پیوند و وب‏سنجی بود، امروزه تعطیل شدند. به نظر می‏رسد که وب‏سنجی و برخی سنجه‏های آن مانند ضریب تأثیرگذاری وب (ویف) ملاک مناسبی برای سنجش اعتبار یک وبگاه/وبلاگ نیست و اعتبار علمی چندانی ندارد. محاسبه ضریب تأثیرگذاری وب، دیگر به سادگی میسر نیست و موتور جستجوی آلتاویستا امکان جستجوی تعداد پیوندها را فراهم نمی‏کند. گوگل اگرچه مبتنی بر تعداد پیوندهاست اما موتور مناسبی برای تحلیل پیوند و ارزیابی پیوندها به یک وبگاه یا وبلاگ نیست. چند سال اخیر موتور جستجوی یاهو از طریق یایت اکسپلورر امکان ارزیابی پیوندها را فراهم می کرد

http://siteexplorer.search.yahoo.com/index.php

اینک این بخش یاهو  نیز با بینگ مایکروسافت یکی شده است و باید از بینگ استفاده کرد

http://www.bing.com/toolbox/webmaster

در بینگ هم تا وقتی که کد مورد درخواست بینگ روی وبگاه یا وبلاگ قرار نگیرد نمی‏توان به ارزیابی تعداد پیوند به آن وبلاگ یا وبگاه پرداخت. بنابراین، باید کد مورد درخواست بینگ در وبگاه‏ها یا وبلاگ‏های موردنظر کپی شود و بعد بینگ اجازه استفاده می‏دهد که این کار هم به سادگی میسر نیست و دردسرهای زیادی دارد و مدیر وبلاگ یا وبگاه باید کد را روی وبگاه/وبلاگ خود بگذارد. از طرف دیگر، کم‏تر مدیر وبگاهی حاضر به پذیرش چنین زحماتی است. در نهایت، بینگ هم تعداد کل پیوند، تعداد پیوند خارجی و غیره را به درستی نشان نمی‏دهد. 

پیشنهاد

به طور کلی وب‏سنجی و ضریب تاثیرگذاری وب سنجه مناسبی برای محتوا و ارزیابی وبگاه‏ها و وبلاگ‏ها نیست. برای نمونه، یک پیوند از بخش پیوندهای وبلاگی با تعداد پست‏های زیاد مثل وبلاگ گروهی کتابداران به یک وبگاه/ وبلاگ دیگر، از نظر موتورهای جستجو به منزله این است که وبلاگ گروهی کتابداران به تعداد پست‏هایش به وبگاه/ وبلاگ دیگر پیوند زده است. چون هر پست به همراه چارچوب اصلی اچ‏تی‏ام‏ال وبلاگ به صورت جدا یک صفحه وب در نظر گرفته می‏شود و جدا نمایه‏سازی می‏گردد. خلاصه، به نظر من ضریب تأثیر وب چیزی را نمی‏سنجد فقط نشان می‏دهد که کدام وبگاه یا وبلاگ تعداد پیوندش زیاد است که ارزیابی این هم به سادگی امکان‏پذیر نیست. به نظر من در ارزیابی یک وبگاه/وبلاگ بایستی شاخص‏های دیگری را در نظر گرفت.

پیشنهاد می‏شود که به جای کار در حوزه وب‏سنجی که با حذف یک وبگاه و صفحات و پیوندهایش کل داده‏های شما بی‏اعتبار می‏شود، در حوزه علم‏سنجی، اطلاع‏سنجی و کتاب‏سنجی کار کنید که داده‏ها پایایی و دوام بیشتری دارد. برای نمونه، تعداد استناد به یک مجله یا نویسنده مدام در حال افزایش است اما تعداد پیوند به یک وبگاه نوسان دارد، زیرا مدیر یک وبگاه/وبلاگی که چندین بار به وبگاه/وبلاگ دیگر پیوند داده است، با حذف یا تعطیلی وبگاه خود کل آن‏ها ر ا حذف می‏کند و این کل داده‏ها را زیر سؤال می‏برد.

در پایان اعلام می‏نمایم که من دیگر در حوزه وب‏سنجی کار نمی‏کنم. برای مطالعه مقاله‏های پیشین به رزومه‏ام و برای مطالعه یادداشت‏های وبلاگی من به آدرس زیر مراجعه نمایید

www.nouruzi.blogfa.com/cat-4.aspx

Globalization and the Digital Divide 

By Kirk St.Amant and Bolanle Olaniran

Table of Contents

Introduction: Globalization and the Digital Divide: Understanding the Connections between Technology and Communication in a Global Context (Kirk St. Amant)

Chapter 1: The Spread of Culture under the Umbrella of Globalization (Tugba Kalafatoglu)

Chapter 2: Traditional Cultures and their Effects on Globalization: An African Perspective (Kehbuma Langmia)

Chapter 3: The Role of Appropriate ICT in Bridging the Digital Divide: Theoretical Considerations and Illustrating Cases (Victor van Reijswoud and Arjan de Jager)

Chapter 4: Wireless Networking Bridges the Digital Divide in Africa (Anas Tawileh)

Chapter 5: The Container Project in Rural Jamaica: Socializing Technology and Unleashing Creativity along the Digital Divide (Francesca da Rimini)

Chapter 6: The Web Presence of European and Middle Eastern Countries: A Digital Divide (Alireza Noruzi)

Chapter 7: The Digital Divide in China: Socioeconomic and Cultural Dimensions (Yun Xia)

Chapter 8: Globalization, Epidemics, and Politics: Communicating Risk in the Digital Age (Yasmin Ibrahim)

Chapter 9: The Commercialization of Higher Education and Knowledge as a Global Trend: Implica-tions for the Digital Divide in Developing Countries (Tatjana Takševa)

Index

چاپ و نشر این کتاب سه سال طول کشید.

آیا «نمایه‏سازی کتاب با کمک رایانه» جای نمایه‏ساز انسانی را می‏گیرد؟

رایانه نه تنها جای نمایه‏ساز انسانی را نگرفته و نخواهد گرفت، بلکه در خدمت نمایه‏ساز است. در واقع، رایانه، اینترنت، وب، و کتابخانه‏های دیجیتالی باعث توجه مجدد به نمایه‏سازی و رنسانس نمایه‏سازی شده‏اند. امروزه یک آژانس اطلاعاتی و خبرگزاری مثل تامسون روترز تمام مدارک و روزنامه‏های سی سال گذشته خود را دیجیتالی کرده و  نمایه‏سازی می‏کند. رایانه قادر نیست که مفاهیم موجود در یک متن را به درستی تشخیص دهد. برای نمونه، برخی عبارت‏ها وجود دارند (برای نمونه، فناوری اطلاعات، مشاوره اطلاعاتی، هوشمندی اطلاعاتی، ...) که اگر به اجزای تشکیل دهنده آن، به صورت واژه‏ای تجزیه و عامل‏بندی شوند مفهوم و معنای خود را از دست می‏دهند و این اتفاقی است که در نظام‏های استخراج برچسب‏ها که به ابر برچسب (تگ کلود) موسوم هستند رخ می‏دهد و اجزای یک عبارت را تجزیه و عامل‏بندی می‏کند و هر واژه از عبارت اصلی خود جدا می‏شود. در نظام‏های نمایه‏سازی ماشینی هم چنین رویدادهایی زیاد است.

چرا جامعه با نمایه پایان کتاب بیگانه است؟

اگر جامعه با نمایه‏سازی و نمایه کتاب ناآشنا و بیگانه است به این دلیل است که والدین در مورد اهمیت نمایه پایان کتاب و نقش آن در بازیابی سریع اطلاعات از کتاب را به فرزندان خود نمی‏آموزند. والدین به ندرت به فرزندان خود می‏آموزند که برای یافتن پاسخ به پرسشی خاص لازم نیست که کل کتاب مطالعه شود، بلکه گاهی از طریق نمایه پایان کتاب و فهرست مندرجات می‏توان در کوتاه‏ترین زمان ممکن به اطلاعات مناسب و مورد نیاز خود دست یافت.

برخی بر این باورند که در عصر اطلاعات دیجیتالی و جستجوی کلیدواژه‏ای در کتابخانه‏های دیجیتالی تمام متن مانند کتابخانه گوگل دیگر لازم نیست که کتاب‏ها نمایه‏سازی شوند. لازم به یادآوری است که تا زمانی که کتاب کاغذی وجود دارد، نمایه پایان کتاب هم وجود خواهد داشت. جالب توجه است که برخی ناشران حتی برای کتاب‏های دیجیتالی خود نمایه پایان کتاب تدوین می‏کنند. در سال‏های اولیه طرح کتابخانه گوگل، هیچ‏گونه رده‏بندی و طبقه‏بندی در آن وجود نداشت، جستجوی پیشرفته مثل  رابط کاربری اکنون آن وجود نداشت که امکان جستجوی موضوعی را هم فراهم نماید و طراحان آن اعتقادی به طبقه‏بندی کتاب نداشتند و فقط بر جستجوی کلیدواژه‏ای تأکید می‏کردند؛ اما بعدها متوجه شدند که باید کتاب‏ها را به گونه‏ای دسته‏بندی و طبقه‏بندی کرد که مرور کتاب‏های هم‏موضوع و هم‏رده فراهم شود. به همین دلیل امروزه گوگل در کتابخانه دیجیتالی خود کتاب‏ها را طبقه‏بندی می‏کند (البته نه بر اساس نظام رده‏بندی دیویی و کنگره). شاید اگر یک مشاور کتابدار در کتابخانه گوگل وجود داشت به آنها می‏فهماند که حداقل رده‏های کلان نظام رده‏بندی  کنگره را بپذیرید که کاربر بتواند در هر رده خاص کل کتاب‏های موجود در آن را مرور کند.

دستمزد و هزینه نمایه‏سازی کتاب

هر از گاهی سؤال می‏شود که به نظر شما بابت نمایه‏سازی یک کتاب چقدر دستمزد مطالبه شود؟ دستمزد نمایه‏سازی کتاب ممکن است که بر مبنای ساعت (هر ساعت نمایه‏سازی، پنج تا ده هزار تومان با توجه به سطح علمی و فنی متن کتاب)، صفحه (هر صفحه هزار تا سه هزار تومان بستگی به حجم متن صفحه) یا بر اساس تعداد مدخل (هر مدخل نمایه صد تا سیصد تومان) تعیین گردد. در کل بهتر است که بر اساس صفحه کتاب قیمت نمایه تعیین شود، زیرا برخی صفحه‏ها مفاهیم و موضوع‏های کم‏تری دارند و برخی صفحه‏ها بیش‏تر دارند و برخی مفاهیم در صفحه‏ها یا بخش‏های مختلف کتاب تکرار می‏‏شوند. البته در هر حال توافق ناشر و نمایه‏ساز مهم است.

قابل یادآوری است که برای تدوین یک نمایه با کیفیت لازم است که نمایه‏ساز کل کتاب را مطالعه نماید.